Οδυσσέας

Όταν ξέσπασε ο Τρωικός Πόλεμος, ο Οδυσσέας δεν επιθυμούσε να εγκαταλείψει τη νεαρή σύζυγό του Πηνελόπη και το νεογέννητο γιο τους Τηλέμαχο. Προσποιήθηκε τον παράφρονα, ζεύοντας στο ίδιο άροτρο ένα βόδι και ένα άλογο και σπέρνοντας αλάτι στην ακρογιαλιά. Όμως ο πανούργος Παλαμήδης τοποθέτησε το βρέφος μπροστά στο υνί: ο Οδυσσέας έστριψε αμέσως το άροτρο για να μην τραυματίσει το παιδί του, αποκαλύπτοντας τη σωφροσύνη του και αναγκαζόμενος να εκστρατεύσει.

Στην Τροία, ο Οδυσσέας υπήρξε ο κορυφαίος σύμβουλος και διπλωμάτης των Αχαιών. Μετά από δέκα χρόνια ατελέσφορης πολιορκίας και τον θάνατο του Αχιλλέα, συνέλαβε το απόλυτο στρατηγικό τέχνασμα: την κατασκευή του γιγάντιου ξύλινου ίππου (Δούρειος Ίππος). Με τους γενναιότερους πολεμιστές κρυμμένους στα σπλάχνα του και τον στόλο να προσποιείται υποχώρηση στην Τένεδο, οι Τρώες παρασύρθηκαν, έβαλαν το αφιέρωμα μέσα στα τείχη και τη νύχτα η Τροία παραδόθηκε στις φλόγες.

Το ταξίδι της επιστροφής αποδείχθηκε μια δεκαετής οδύσσεια γεμάτη δοκιμασίες. Αφού επέζησε από τους Κίκονες και τη γλυκιά λήθη των Λωτοφάγων, ο Οδυσσέας αποβιβάστηκε στο νησί των Κυκλώπων. Όταν κλείστηκε στη σπηλιά του Πολυφήμου, ο οποίος έτρωγε δύο-δύο τους συντρόφους του, ο Οδυσσέας του είπε πως το όνομά του είναι «Ούτις» (Κανένας), τον μέθυσε με το κρασί του Μάρωνα και τον τύφλωσε με πυρωμένο πάσσαλο αγριελιάς.

Ωστόσο, καθώς διέφευγε με τα καράβια του, η υπερηφάνεια τον παρέσυρε να φωνάξει το πραγματικό του όνομα. Ο τυφλωμένος Πολύφημος ικέτευσε τον πατέρα του, τον θεό Ποσειδώνα, να μην αφήσει ποτέ τον Οδυσσέα να δει την πατρίδα του ή, αν ήταν γραφτό να επιστρέψει, να γυρίσει μόνος, αργοπορημένος, πάνω σε ξένο καράβι και να βρει συμφορές στο σπιτικό του —μια κατάρα που σφράγισε την τύχη ολόκληρου του στόλου.

Στη συνέχεια των πλανών του, ο Οδυσσέας έλαβε από τον θεό Αίολο έναν ασκό που περιείχε όλους τους αντίθετους ανέμους, αλλά οι περίεργοι σύντροφοί του τον άνοιξαν λίγο πριν φτάσουν στην Ιθάκη, στέλνοντάς τους πίσω στο πέλαγος. Αφού έχασε έντεκα πλοία από τους ανθρωποφάγους Λαιστρυγόνες, έφτασε στην Αιαία, το νησί της Κίρκης. Με τη βοήθεια του Ερμή που του έδωσε το αντίδοτο βότανο «μώλυ», ανάγκασε την Κίρκη να μεταμορφώσει ξανά τους συντρόφους του από χοίρους σε ανθρώπους.

Κατά τις οδηγίες της Κίρκης, έπλευσε στις όχθες του Ωκεανού και τέλεσε τη «Νέκυια» για να πάρει χρησμό από τη σκιά του Θηβαίου μάντη Τειρεσία, όπου συνάντησε και τη μητέρα του Αντίκλεια, τον Αχιλλέα και τους παλιούς συμπολεμιστές του. Στη συνέχεια άκουσε το τραγούδι των Σειρήνων δεμένος στο κατάρτι του πλοίου του, πέρασε το στενό της Σκύλλας και της Χάρυβδης και σώθηκε μόνος όταν οι σύντροφοί του έσφαξαν τα βόδια του Ηλίου στη Θρινακία.

Αφού έμεινε επτά χρόνια κρατούμενος από έρωτα στο νησί της νύμφης Καλυψώς, οι θεοί διέταξαν την απελευθέρωσή του. Ναυαγός έφτασε στο νησί των Φαιάκων, όπου η πριγκίπισσα Ναυσικάα και ο βασιλιάς Αλκίνοος τον περιέθαλψαν και τον μετέφεραν τελικά κρυφά στην Ιθάκη. Με τη βοήθεια της προστάτιδάς του Αθηνάς, ο Οδυσσέας μεταμορφώθηκε σε γέροντα ζητιάνο για να εξετάσει την πίστη των ανθρώπων του.

Στο παλάτι, περισσότεροι από εκατό αλαζόνες μνηστήρες κατασπαταλούσαν την περιουσία του πιέζοντας την Πηνελόπη να διαλέξει σύζυγο. Η Πηνελόπη όρισε τον αγώνα με το παλιό τόξο του Ευρύτου: όποιος κατάφερνε να το τεντώσει και να περάσει ένα βέλος μέσα από δώδεκα τσεκούρια θα κέρδιζε το χέρι της. Κανένας μνηστήρας δεν μπόρεσε ούτε να λυγίσει τη χορδή. Ο «ζητιάνος» Οδυσσέας πήρε το τόξο στα χέρια του, το τέντωσε αβίαστα σαν μουσικός και πέρασε το βέλος στον στόχο. Τότε φανέρωσε ποιος είναι και, μαζί με τον Τηλέμαχο, τον χοιροβοσκό Εύμαιο και τον βουκόλο Φιλοίτιο, εξόντωσε τους μνηστήρες μέσα στο μέγαρο.